Καλά Χριστούγεννα. Μια ψεύτικη ευχή;
Γράφει ο Γρηγόρης Καλφέλης, Καθηγητής της Νομικής Σχολής στο ΑΠΘ
Μπορεί η ευχή «Καλά Χριστούγεννα» να έχει εφέτος ένα αληθινό νόημα; Ή υποκρινόμαστε μεταξύ μας φρικτά και ασύστολα; Οταν η φτώχεια κτυπάει πλέον αλύπητα την πόρτα πολλών Ελλήνων;
Δεν ξέρω! Πολλοί λένε ότι η λαμπερή χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα είναι απλώς στοιχείο της κουλτούρας ή του τρόπου ζωής (lifestyle) τον οποίο ζούμε.
Αλλιώς, γιατί κάθε Δεκέμβρη, αν και δεν πιστεύουμε πραγματικά στον Αϊ-Βασίλη , υπάρχει ένα χριστουγεννιάτικο δέντρο σε κάθε σπίτι, ακόμα και σε δημόσια μέρη;
Οπως και να έχει το πράγμα, μπορεί εφέτος η ευχή καλά Χριστούγεννα να σημαίνει τίποτε ειλικρινές; Οταν για πρώτη φορά στην Ελλάδα έχουν αυξηθεί τόσο τρομακτικά οι φτωχοί, αυτοί που τρέφονται με τα συσσίτια, οι απόβλητοι, οι ζητιάνοι, αυτοί που σκύβουν στους τενεκέδες των σκουπιδιών για να πάρουν τα αποφάγια που πετάμε;
Φοβάμαι πώς όχι ! Και για την κατάντια μας αυτή μπορεί να ευθύνεται η πολιτική των δύο τελευταίων χρόνων, που αποδεκάτισε στην κυριολεξία τους πιο αδύνατους.
Μπορεί επίσης να ευθύνονται οι διεφθαρμένοι πολιτικοί και τα σκάνδαλά τους. Μπορεί, τέλος, να ευθύνονται οι κυνικοί συμπολίτες μας (γιατροί, δικηγόροι κ. ά.) που φοροδιέφευγαν και έκλεβαν το κράτος ασύστολα .
Ομως, το αποτέλεσμα μετράει! Και το αποτέλεσμα αυτό μας κάνει να μοιάζουμε φρικτά με την ταξική αμερικανική κοινωνία, που έχει 40.000.000 ανθρώπινα όντα, τα οποία διατρέφονται καθημερινά και εξαρτώνται απόλυτα από τα συσσίτια των δήμων (ή την ελεημοσύνη των πλουσίων).
Και αυτό, ίσως, μας παροτρύνει να θυμόμαστε πάντοτε την καταπληκτική ομιλία του πανέξυπνου προέδρου Κλίντον, όταν μιλούσε στους αντίστοιχους «γκετοποιημένους» αμερικανούς, πριν από μια δεκαετία, λέγοντας χαρακτηριστικά τα εξής:
«Οι περιθωριακοί και οι απόβλητοι ζουν σε έναν ξεχωριστό κόσμο. Δεν ψηφίζουν, δεν εργάζονται, δεν αναφέρουν τη διάπραξη των εγκλημάτων, δεν στέλνουν τα παιδιά τους στο σχολείο και μερικές φορές δεν έχουν καν τηλέφωνο για να δέχονται τηλεφωνήματα».
Αραγε σε αυτή τη φοβερή κατάσταση θέλουμε να φθάσουμε; Και δεν είμαστε πολύ μακριά, αν λάβω υπόψη μου το συσσίτιο του Δήμου Αθηναίων στις 18 Δεκεμβρίου 2011 («To Βήμα»).
Ουρές ολόκληρες που περίμεναν υπομονετικά για μια μερίδα φαγητό. Ανθρωποι κατεστραμμένοι, που κάποτε είχαν δουλειά. Ο ένας επί δεκαεπτά χρόνια μουσικός παραγωγός στην ελληνική ραδιοφωνία. Ο άλλος εργάτης σε οικοδομές χωρίς δουλειά. Και τόσοι άλλοι!
Πώς μπορούμε, λοιπόν, να πούμε καλά Χριστούγεννα σε αυτούς τους συνανθρώπους μας που υποφέρουν;
Και από την αντίθετη πλευρά υπάρχει ένας άλλος λαμπερός και φοβερός κόσμος! Αυτοί που θα κάνουν πολυτελείς χριστουγεννιάτικες διακοπές στα διάσημα ελβετικά χιονοδρομικά κέντρα, οι βουλευτές που πλούτισαν και έβγαλαν (σύμφωνα με τον Τύπο) τα λεφτά τους σε ξένες Τράπεζες, οι τραπεζίτες και οι επιχειρηματίες (που δεν πλήρωσαν ούτε ένα τσακιστό ευρώ για την κρίση) και οι άπληστοι φοροφυγάδες που θα στρώσουν ένα πλούσιο χριστουγεννιάτικο τραπέζι.
Υπό αυτές τις συνθήκες ποια είναι η ελπίδα για το μέλλον; Ενα καινούργιο είδος αλληλεγγύης που γεννιέται στην πατρίδα μας, απέναντι σε αυτούς τους ταλαιπωρημένους Ελληνες που νοιώθουν υπαρξιακά χαμένοι, λόγω της κρίσης.
Εθελοντικές οργανώσεις, δίκτυα ανταλλαγής τροφίμων, κοινωνικά παντοπωλεία και άλλες δράσεις από ανθρώπους και φορείς που αναπληρώνουν- όσο μπορούν- το κατεδαφισμένο κράτος κοινωνικής πρόνοιας!
Παρόλα αυτά η ευχή καλά Χριστούγεννα εφέτος ειδικά, δεν θα είναι και τόσο αυθεντική! Γιατί;
Γιατί η απίστευτη εξαθλίωση που υπάρχει στη χώρα θα μας θυμίζει συνεχώς τους αξέχαστους στίχους του Παλαμά: «Σβυσμένες όλες οι φωτιές, οι πλάστρες μέσ’ στη Χώρα… Τα χέρια είναι παράλυτα και τα σφυριά παρμένα…» !
Τίποτε άλλο!
Ο στολισμός των δένδρων από τα πανάρχαια χρόνια στην Ελλάδα, συμβόλιζε την επιθυμία των ανθρώπων να ξαναγίνει καρποφόρα η Γη και να μη μείνει νεκρή φύση και άκαρπη, να αναστηθεί, να αναζωογονιθεί και να γίνει ξανά πολύχρωμη όπως ήταν.
Έτσι τα δένδρα στολίζονταν με πολύχρωμα κατασκευάσματα, φαγώσιμα (εδέσματα και γλυκίσματα αλλά και με ξηρούς καρπούς). Οι υφασμάτινες πολύχρωμες κορδέλες και κορδόνια συμβολίζανε τα φύλλα , που πολύχρωμα και εκείνα δίνουν την αίσθηση της χαράς, αγαλίασης και απόλαυσης, μέσα από το αίσθημα της καρποφορίας, σιτισμού και πολλαπλών γευστικών παιγνίων που δίνουν στον άνθρωπο όχι μόνο οι καρποί αλλά και η όψη των καρπών.
Από εκεί και πέρα, είναι στην υποχρέωση του ανθρώπου κατοίκου της Γης να εργαστεί το έδαφος της, έρχεται και το δικαίωμα της νομής και απόλαυσης των καρπών.
Έτσι και στον οικονομικό χειμώνα που βρισκόμαστε θα πρέπει να κρατήσουμε την ελπίδα ζωντανή, να εργαστούμε άριστα (κατά την Αριστοτελική επεξήγηση) και δικαίως να ορίζουμε τη νομή των καρπών των προσπάθειών μας.
Το ότι ήρθαν καταιγίδες και καταστροφές , είναι φυσικό, κάθε τι ανεξέλεγκτο, μόνο συμφορές σκορπάει. Έτσι έγινε και με τον άμετρο καπιταλισμό που έφτασε στη μορφή του άκρατου τραπεζιτισμού. Λες και οι τραπεζίτες είναι όλος ο κόσμος … Έτσι μας πουλούσαν και πουλάνε ακόμα το παραμύθι. Ο κόσμος υπήρχε και είναι δυνατόν να υπάρχει χωρίς τραπεζίτες. Απλά έτσι μάθαμε ότι είναι ο “σκοπός” του σύγχρονου ανθρώπου, να πλουτίζει συνεχώς και αδίκως. Και εμείς οι ονειροπαρμένοι και φτωχοί υπερασπιζόμαστε περισσότερο τους πλούσιους και τις αδικίες τους, για το λόγο ότι και εμείς έτσι θέλουμε να είμαστε “Εγωιστές” σαν και εκείνους. Οι ίδιοι οι πάμπλουτοι δε χρείαζεται λοιπόν να υπερασπίζουν τα συμφέροντά τους, αφού υπάρχουν (δις)εκατομμύρια εθελοντικά υπερασπιστές του πλούτου τους, που φυσικά δε θα τον μοιραστούν με τους υπερασπιστές τους.
Όνειρα μας δέρνουνε και πέρνουν τα λογικά μας !!!
Δεν θα διαφωνήσω με όσα μας αναφέρεις κ.Πτολεμαίε, θα ρωτήσω απλά, τα καραβάκια που στολίζουν στις νησιωτικές κι όχι μόνον περιοχές τι συμβολίζουν μήπως ξέρετε;
Αγαπητή Αγγελική,
Σε παράλληλη, επιθυμία, οι νησιωτικές περιοχές, έχοντας αποκοπεί από τις ηπειρωτικές περιοχές, λόγω κακοκαιρίας, έχουν το εμπόριο μειωμένο, τα έσοδα μειωμένα, τα τρόφιμα λιγοστά ή απλά συντηριμένα σε κομπόστες, και εκεί λοιπόν τα χρώματα της φύσης δείχνουν ένα μολυβένιο τοπίο, η χλωρίδα να είναι ελάχιστη.
Σε αυτή την δύσκολη περίοδο η εορτή της Ελπίδας, δείχνει τα καράβια στολισμένα, πολύχρωμα, έτοιμα να τακιδέψουν, να εμπορευτούν, να αλιεύσουν, να φέρουν ευημερία ξανά, ζωντάνια στις κοινότητες τους , ότι σύντομα οι καταιγίδες και οι τρικυμίες θα σωπάσουν και οι ναυτικοί θα είναι ακόμα μια φορά μεσοπέλαγοι. Αγαπούν τη θάλασσα και τη ναυσιπλοΐα. Ἐτσι έμαθαν να ζούν. Εκεί είναι η ελπίδα τους, τα όνειρά τους.
Η μεσοχείμωνη εορτή πρέπει να δώσει το μήνυμα της αισιοδοξίας και της προσμονής. Επισκευάστε τα καράβια σας, ναυπηγίστε νέα, ο καιρός της ποντοπορίας θα ξανάρθει σύντομα.
Φυσικά στις εποχές μας που τα καράβια ταξιδεύουν ακόμα και σε Αίολες καταστάσεις μέσα στους ωκεανούς, δε μειώνει καθόλου την ανικανότητα των μικρών νηών να παραμένουν δεμένες στα λιμάνια ή και έξω απ᾽ αυτά στη περιοχή του Αιγαίου και του Ιονίου πελάγους κατά τη χειμερινή περίοδο.
Ζώντας στη Θάσσο για κάποια περίοδο, θυμάμαι ότι σε χειμερινές περιόδους όλα τα καράβια ήταν δεμένα για 10 ή και περισσότερες συνεχόμενες μέρες.
Έτσι τα αισθήματα και οι παραδόσεις αυτές θα είναι αιώνιες, όπως και ο καιρός θα μένει γαλήνιος ή τρικυμισμένος σε κάθε εποχή.
Οι άνθρωποι έχουν μνήμες και ελπίδες και χαίρονται να εορτάζουν και να θυμούνται ποιοί είναι και που ζουν, είτε σε ηπειρωτική είτε σε νησιωτική χώρα.
Ευχαριστώ θερμά που με τον δικό σου τρόπο, μου έλυσες κι αυτή μου την περιέργεια.
Καλές εορτές για όλους.